توسعه شیشه های نوری و ابزارهای نوری جدایی ناپذیر هستند. اصلاحات جدید در سیستمهای نوری اغلب الزامات جدیدی را برای شیشههای نوری مطرح میکند و در نتیجه توسعه آن را ارتقا میدهد. به طور مشابه، تولید آزمایشی موفق انواع جدید شیشه اغلب، به نوبه خود، توسعه ابزارهای نوری را ترویج می کند.
اولین مواد نوری که توسط مردم برای ساخت اجزای نوری استفاده می شد، کریستال های طبیعی بودند. گفته می شود در آسیای باستان از کریستال به عنوان عدسی استفاده می شده است، در حالی که در چین باستان از تورمالین طبیعی (آینه چای) و سیترین استفاده می شده است. باستان شناسان ثابت کرده اند که مردم مصر و ما (در دوره کشورهای متخاصم) در حدود 3000 سال پیش قادر به ساخت شیشه بوده اند. با این حال، استفاده از شیشه به عنوان شیشه و آینه در ونیز در قرن سیزدهم آغاز شد. انگلس در «دیالکتیک طبیعت» این موضوع را بسیار ستوده و آن را یکی از اختراعات برجسته آن زمان می داند. پس از آن، به دلیل نیازهای توسعه ای ستاره شناسان و ناوبری، گالیله، نیوتن، دکارت و دیگران نیز تلسکوپ و میکروسکوپ را از شیشه ساختند. از قرن شانزدهم، شیشه به ماده اصلی برای ساخت قطعات نوری تبدیل شده است.
در قرن هفدهم، مسائل آکروماتیک در سیستمهای نوری به یک مشکل اصلی برای ابزارهای نوری تبدیل شده بود. در این زمان، با توجه به بهبود ترکیب شیشه و ورود اکسید سرب به شیشه، هال اولین جفت لنزهای آکروماتیک را در سال 1729 به دست آورد. از آن زمان، شیشه های نوری به دو دسته عمده تقسیم می شوند: شیشه تاج و شیشه سنگ چخماق.
در سال 1768، جی نان اولین کسی بود که در فرانسه شیشه نوری یکنواخت را با هم زدن با میله سفالی تولید کرد، بنابراین شروع به تأسیس یک صنعت تولید شیشه نوری مستقل کرد. در اواسط قرن نوزدهم، چندین کشور سرمایه داری توسعه یافته به طور متوالی کارخانه های شیشه نوری خود را تأسیس کردند، مانند شرکت Para-Muntu فرانسه (1872)، شرکت شانس بریتانیا (1848)، و شرکت Schott آلمان (1848) و غیره.
ابزارهای نوری در قرن نوزدهم پیشرفت زیادی کردند. در آستانه جنگ جهانی اول، آلمان، به منظور توسعه سریع ابزارهای نوری نظامی، خواستار شکستن محدودیت های کمبود انواع شیشه های نوری شد. در این زمان، فیزیکدان مشهور A Yuan به کار در کارخانه Short's Factory پیوست. او اکسیدهای جدیدی مانند BaO، B2O3، ZnO، P2O3 و غیره را به شیشه اضافه کرد و تأثیر آنها را بر ثابت های نوری شیشه بررسی کرد. بر این اساس انواع شیشه مانند تاج باریم، تاج بور و تاج روی توسعه یافت و همزمان شیشه سنگ چخماق با پراکندگی جزئی نسبی ویژه نیز به صورت آزمایشی تولید شد. در این دوره، تنوع شیشه های نوری به طور قابل توجهی گسترش یافت و به این ترتیب مجموعه نسبتاً کاملی از اهداف دوربین و میکروسکوپ در زمینه ابزارهای نوری پدیدار شد.
تا دهه 1930، بیشتر کارها همچنان بر اساس کارخانه کوتاه انجام می شد. تا سال 1934، یک سری از عینک های گرانبها مانند SK-16 آلمانی (620/603) و SK-18 (639/555) و غیره به دست آمد.
قبل و بعد از جنگ جهانی دوم، با توسعه ابزارهای نوری مختلف مانند عکاسی هوایی، طیفسنجهای فرابنفش و مادون قرمز و اهداف عکاسی پیشرفته، تقاضاهای جدیدی برای شیشههای نوری پدیدار شد. در این زمان، شیشه های نوری نیز بر این اساس شاهد پیشرفت های جدیدی بودند. در سال 1942، موری از ایالات متحده و دانشمندان بعدی از اتحاد جماهیر شوروی و آلمان به طور متوالی اکسیدهای رقیق و اکسیدهای پراکنده را در شیشه معرفی کردند، بنابراین تنوع شیشه را گسترش دادند و یک سری شیشه های نوری با ضریب شکست بالا و پراکندگی کم، مانند تحقیقات LaK، LaF، شوروی CTK و کم اندکس بازخورد و TAF و غیره به دست آوردند. شیشه نیز انجام شد و یک سری شیشه های نوری با سیستم سیلیکات فلوروتیتانیوم مانند شوروی LF-9، LF-12، آلمانی F-16 و انواع دیگر به دست آمد.
با توجه به اینکه انواع شیشه های نوری جدید کم و بیش دارای نقص هایی در عملکرد پردازش یا کاربرد هستند، ضمن تحقیق و گسترش زمینه شیشه های اپتیکال، سعی در بهبود خواص فیزیکی و فیزیکوشیمیایی انواع جدید شیشه های اپتیکال نیز صورت می گیرد. و کارهای زیادی روی فرآیند تولید انجام شده است.
با نگاهی به روند توسعه تاریخی فوق، می توان پیش بینی کرد که جهت توسعه آینده شیشه نوری به صورت زیر خواهد بود:
① تولید شیشه با ضریب شکست فوق العاده بالا.
② تولید شیشه با پراکندگی جزئی نسبی خاص.
③ شیشه نوری مادون قرمز و فرابنفش را توسعه دهید.
④ برخی از اجزای نامطلوب شیشه مانند THO2 رادیواکتیو، BcO سمی، Sb2O3 و غیره را جایگزین کنید.
⑤ افزایش پایداری شیمیایی شیشه؛
⑥ افزایش شفافیت شیشه و جلوگیری از لکه دار شدن آن توسط تشعشع.
⑦ بهبود فرآیند تکنولوژیک برای کاهش قیمت انواع جدید شیشه.
